Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku jak uzyskać w praktyce?

Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku to nieodzowny dokument w obrocie nieruchomościami, określający efektywność energetyczną budynku lub lokalu. Jak go uzyskać w praktyce? W poniższym artykule wyjaśniamy szczegółowo procedurę, wymagania i kluczowe aspekty związane z tym certyfikatem.

Czym jest świadectwo charakterystyki energetycznej budynku?

Świadectwo charakterystyki energetycznej, nazywane także świadectwem energetycznym, certyfikatem energetycznym lub paszportem energetycznym, to dokument szczegółowo określający zapotrzebowanie na energię budynku, lokalu mieszkalnego, użytkowego, a także części budynku. Zawiera wskaźniki ilości energii użytkowej (EU), końcowej (EK) oraz pierwotnej nieodnawialnej (EP), które obrazują roczne zapotrzebowanie energetyczne mierzona w kWh/m²/rok. Wskaźnik EP jest kluczowy dla oceny efektywności energetycznej, podawany jest na czytelnej skali kolorystycznej od zielonej (wysoka efektywność) do czerwonej (niska efektywność). Świadectwo umożliwia oszacowanie kosztów ogrzewania, wentylacji, przygotowania ciepłej wody, chłodzenia, a w przypadku budynków niemieszkalnych także oświetlenia[1][2][7].

Dlaczego świadectwo energetyczne jest obowiązkowe i od kiedy?

Obowiązek posiadania świadectwa charakterystyki energetycznej wynika z przepisów prawa budowlanego, które już od 2009 roku wymagały tego dokumentu przy wprowadzaniu do obrotu nieruchomości. Pełna regulacja została uzupełniona Ustawą o charakterystyce energetycznej budynków z 29 sierpnia 2014 roku, która reguluje szczegółowo wymogi dotyczące dokumentu. Od 2015 roku każda nieruchomość przy sprzedaży lub wynajmie musi być opatrzona świadectwem energetycznym, który stał się integralnym elementem transakcji. Brak świadectwa uniemożliwia przeprowadzenie umowy sprzedaży lub najmu, co czyni ten dokument obowiązkowym i kluczowym dla każdego właściciela nieruchomości[3][4][5].

Jak wygląda proces uzyskania świadectwa charakterystyki energetycznej budynku?

Aby uzyskać świadectwo energetyczne, należy zlecić jego wykonanie osobie posiadającej odpowiednie uprawnienia, tzw. audytorowi energetycznemu. Audytor przeprowadza szczegółową analizę budynku, wykorzystując dane dotyczące rodzaju konstrukcji, roku budowy, powierzchni użytkowej i kubatury. Na podstawie tych informacji oraz parametrów instalacji obliczane są wskaźniki EU, EK oraz EP. Następnie audytor rejestruje świadectwo w centralnym systemie elektronicznym, który nadaje mu unikalny numer identyfikacyjny. Od 28 kwietnia 2023 roku świadectwo można otrzymać zarówno w formie papierowej (z numerem rejestrowym i podpisem), jak i elektronicznej[5][6].

Ważnym etapem jest przekazanie świadectwa stronie kupującej lub najemcy, co stanowi warunek konieczny do zawarcia umowy. Procedura wykonania świadectwa gwarantuje, że dokument jest aktualny, spójny z wymogami prawnymi oraz rzetelny pod względem merytorycznym[5][6].

Co zawiera świadectwo charakterystyki energetycznej?

Świadectwo charakterystyki energetycznej składa się z kilku kluczowych komponentów. Po pierwsze, zawiera dane identyfikacyjne budynku lub lokalu – adres, rodzaj budynku, rok budowy, powierzchnię użytkową oraz kubaturę. Po drugie, wskazuje na wskaźniki energetyczne: roczne zapotrzebowanie na energię użytkową (EU), końcową (EK) oraz pierwotną (EP). Wskaźnik EP jest przedstawiony graficznie na kolorowej skali, co ułatwia ocenę efektywności budynku. Dodatkowo świadectwo zawiera informacje na temat stanu instalacji i zastosowanych rozwiązań technicznych. Ostatnim elementem są zalecenia dotyczące poprawy efektywności energetycznej, które mogą obejmować modernizacje izolacji, wymianę systemów grzewczych lub wentylacyjnych, a także inne działania zmniejszające zużycie energii[1][6][7][8].

Jak interpretować wskaźniki energetyczne w świadectwie?

Wskaźniki energetyczne w świadectwie służą do oceny efektywności energetycznej budynku i prognozowania kosztów eksploatacji. Energia użytkowa (EU) to energia bezpośrednio konsumowana do ogrzewania, wentylacji, chłodzenia oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej. Energia końcowa (EK) uwzględnia straty przesyłu i konwersji energii do budynku. Energia pierwotna nieodnawialna (EP) to łączny wskaźnik zużycia energii z nieodnawialnych źródeł, który jest najważniejszym miernikiem efektywności. Wartość EP wyrażona jest w kWh/m²/rok i przedstawiana na skali barwnej – im niższa wartość EP, tym budynek jest bardziej energooszczędny. Budynki o EP poniżej 70 kWh/m²/rok klasyfikują się jako o wysokiej efektywności energetycznej. Wskaźnik ten ma także silne powiązanie z obowiązującymi normami UE, wspierając dążenie do zmniejszenia emisji i oszczędności energii[1][2][7].

Gdzie można uzyskać świadectwo energetyczne i kto jest uprawniony do jego wydania?

Świadectwo może wystawić wyłącznie uprawniony audytor energetyczny, posiadający odpowiednie kwalifikacje potwierdzone stosownymi uprawnieniami. Takie osoby mogą należeć do rejestrów prowadzonych przez instytucje państwowe i organizacje branżowe. Proces zamówienia świadectwa rozpoczyna się od kontaktu z audytorem, który przeprowadzi inspekcję lub analizę danych budynkowych potrzebnych do sporządzenia dokumentu. Następnie audytor wykonuje obliczenia, rejestruje świadectwo w centralnym rejestrze i wydaje dokument właścicielowi nieruchomości[5][6].

Ważne jest, aby świadectwo było wydane przez profesjonalistę, ponieważ błędy w dokumentacji mogą skutkować problemami prawnymi oraz komplikacjami przy sprzedaży lub wynajmie nieruchomości[4][5].

Jakie zmiany dotyczące świadectw energetycznych weszły w życie w 2023 roku?

Nowelizacja obowiązująca od 28 kwietnia 2023 roku wprowadziła zmiany w formie wydawania świadectw charakterystyki energetycznej. Obecnie dokumenty te mogą być wydawane zarówno jako tradycyjne świadectwa papierowe, z naniesionym numerem z centralnego rejestru i podpisem audytora, jak i w formie elektronicznej. Zmiana ta usprawnia proces zarządzania danymi oraz umożliwia łatwiejszą weryfikację dokumentów przez instytucje oraz strony transakcji nieruchomości[5][6].

Dodatkowo nowe wytyczne promują wizualizację wskaźnika EP na kolorowej skali, co zwiększa przejrzystość informacji dla użytkowników i wspiera rosnącą integrację z regulacjami Unii Europejskiej w zakresie efektywności energetycznej budynków[7][8].

Po co warto posiadać świadectwo charakterystyki energetycznej?

Posiadanie świadectwa charakterystyki energetycznej jest nie tylko wymogiem prawnym, ale również praktycznym narzędziem zarządzania energią i kosztami nieruchomości. Dokument umożliwia właścicielom i najemcom dokładne poznanie faktycznego zużycia energii oraz potencjału oszczędności. Pozwala na zaplanowanie modernizacji i inwestycji w celu poprawy efektywności energetycznej. W efekcie niższe zużycie energii przekłada się na mniejsze rachunki, zmniejszenie negatywnego wpływu na środowisko oraz spełnienie wymogów unijnych dążących do ograniczenia emisji CO₂[7][8].

Bez świadectwa transakcje sprzedaży lub wynajmu są niemożliwe do realizacji, co dodatkowo podkreśla znaczenie dokumentu na rynku nieruchomości[4][5].

Podsumowanie

Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku to kluczowy dokument określający efektywność energetyczną nieruchomości. Obowiązek jego posiadania jest niezbędny przy sprzedaży i wynajmie i odgrywa dużą rolę w szacowaniu kosztów eksploatacji. Uzyskanie świadectwa wymaga współpracy z uprawnionym audytorem oraz rejestracji dokumentu w centralnym systemie. Nowelizacje prawne z 2023 roku wprowadziły ułatwienia w formie wydawania świadectw elektronicznych i dodatkowe elementy wizualizacji efektywności. Osoby posiadające świadectwo mają realne narzędzie do obniżenia rachunków i prowadzenia bardziej świadomej polityki energetycznej budynku.

Źródła:

• [1] https://projektowaniebim.pl/swiadectwo-energetyczne-podstawowe-pojecia/
• [2] https://solisa.pl/oferta/analizy-energetyczne/swiadectwo-charakterystyki-energetycznej/
• [3] https://www.swierkowebielany.pl/blog/certyfikat-energetyczny-domu-co-to-jest
• [4] https://lipinscy.pl/energooszczednosc/charakterystyka-energetyczna/
• [5] https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/Swiadectwa-charakterystyki-energetycznej
• [6] https://esg.ing.pl/strefa-inspiracji/swiadectwa-charakterystyki-energetycznej-w-pigulce
• [7] https://adenergo.pl/blog/swiadectwo-energetyczne/co-to-jest-certyfikat-energetyczny-swiadectwo-energetyczne-i-co-zawiera-w-2025-roku
• [8] https://www.brewa.pl/strefa-wiedzy/charakterystyka-energetyczna-budynku-czym-jest-i-dlaczego-jest-wazna.html